U bent hier

Leefden je voorouders in een gemeenschap van boeren of van steppenomaden? Tot welke etnische groep behoorden ze? Heb je meer neiging om te verdikken dan anderen? En hoe komt het dat je zo moeilijk in slaap raakt, ook al bereid je je op de best mogelijke manier voor op bedtijd? Het antwoord is slechts een speekseltest en een app van je verwijderd. Althans, dat is wat GenePlaza je belooft. De spinoff van de VUB en de ULB analyseert je DNA aan de hand van je speeksel en bewaart de resultaten op hun platform. Door tegen betaling van een kleine som (maximum 5 euro) een app te downloaden, kun je dan je DNA op verschillende manier tegen het licht houden.

 

Wat GenePlaza doet, is niet nieuw. YouTube staat vol video’s van mensen die hun speeksel hebben opgestuurd naar gespecialiseerde firma’s en vol verwachting de brief met de resultaten - die vaak betrekking hebben op hun afkomst - openen.

 

De meesten onder hen hebben een speekseltest opgestuurd naar Amerikaanse ondernemingen, waarvan Google-dochterbedrijf 23andMe en Ancestry misschien wel de bekendste zijn. Alleen, bij die Amerikaanse ondernemingen is niet altijd even duidelijk wie de eigenaar is van het DNA-profiel zoals dat uit de speekseltest naar voren komt. Zo verkocht 23andMe de - weliswaar geanonimiseerde - genetische data van parkinson-patiënten aan een biotechnologisch bedrijf voor 60 miljoen dollar.

 

Europees en (dus) beter beschermd
Maar geanonimiseerd of niet, een persoon of firma die een beetje handig is kan ook via die data wel op het spoor komen van de individuen achter de speekselmonsters. Privacy is dus een grote bekommernis - en meteen ook een van de punten waarop GenePlaza zich op positioneert. Alain Coletta, een van de twee stichters van Geneplaza, wijst erop dat Geneplaza onder de Europese wetgeving inzake privacy valt en als dusdanig geen genetische data kan en mag doorverkopen.

 

En inderdaad: wie zich inschrijft op de website van Geneplaza - noodzakelijk om een app te kopen - wordt meteen gerustgesteld. Geneplaza, zo staat te lezen, zal nooit je data verkopen. Delen van je data kan alleen op je eigen voorwaarden, zonder uitzondering.

 

Lekken en hackeraanvallen daargelaten zit het bij Geneplaza dus wel snor inzake bescherming van je genetische data. Als er vragen over de service gesteld kunnen worden, dan op het gebied van de interpretatie van de data. De genetische opmaak van een person betekent immers nog geen lotsbestemming. Iemand die een gen heeft dat gelinkt is aan een grotere kans op neuroticisme - Geneplaza biedt inderdaad een app aan die daar specifiek op toegespitst is - kan wel eens snel tot de conclusie komen dat hij op latere leeftijd onvermijdelijk in een neuroticus zal veranderen. Maar dat hoeft uiteraard niet zo te zijn: er spelen meer factoren mee, onder andere ook sociale omstandigheden.

 

Meer apps in aantocht
Wat Geneplaza interessant maakt, is dat het bedrijf ze het DNA-bestand digitaal opslaan op hun website. De apps benaderen het bestand dan telkens vanuit een andere hoek, waarbij ze het analyseren op de aanwezigheid van telkens andere genen. Dat maakt de ontwikkeling van zogenaamd genetische apps blijvend mogelijk. Met andere woorden: de negen apps die nu al beschikbaar zijn, zullen in de toekomst uitgebreid worden met tal van andere.

 

De prijs voor de ‘spit kit’ waarin je je speeksel moet in verzamelen en vervolgens opsturen om je genetische code te bekomen, is momenteel 145 euro in plaats van de gebruikelijke 300 euro. Voor elke genetische app dien je apart te betalen. De duurste app kost momenteel 5 euro.